Hệ sinh thái pháp lý mới cho nền tảng chia sẻ và điều phối dữ liệu

Ngày 30/11/2024, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong việc xây dựng hệ thống pháp luật về quản trị và sử dụng dữ liệu tại Việt Nam. Một trong những điểm nổi bật của đạo luật này là quy định rõ về nền tảng chia sẻ và điều phối dữ liệu, tạo lập khuôn khổ pháp lý cho việc kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các chủ thể nhà nước và ngoài nhà nước.

Nền tảng chia sẻ và điều phối dữ liệu là gì?

Theo Điều 3 của Luật, “nền tảng chia sẻ và điều phối dữ liệu” là hạ tầng kỹ thuật, công nghệ thông tin phục vụ việc chia sẻ, tích hợp, điều phối dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin của các cơ quan, tổ chức.

Nền tảng này có thể tồn tại ở cấp quốc gia, cấp bộ, ngành hoặc địa phương và là trung gian kỹ thuật bắt buộc trong việc kết nối giữa:

• Cơ sở dữ liệu quốc gia;
• Cơ sở dữ liệu chuyên ngành;
• Hệ thống thông tin của cơ quan Đảng, Nhà nước;
• Trung tâm dữ liệu quốc gia;
• Các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu ở các cấp.

Quy định pháp lý tại Luật Dữ liệu 2024

Điều 17 của Luật quy định về nguyên tắc kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng dữ liệu, trong đó xác lập nền tảng chia sẻ và điều phối dữ liệu là thành phần bắt buộc đối với mọi kết nối. Bên cạnh đó, các quy định tại Điều 36 và 37 cũng yêu cầu:

• Việc kết nối giữa các hệ thống dữ liệu phải thông qua nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu do Trung tâm dữ liệu quốc gia hoặc cơ quan có thẩm quyền quản lý.
• Việc chia sẻ dữ liệu với hệ thống thông tin ngoài nhà nước phải được thống nhất bằng văn bản, bảo đảm an toàn, bảo mật và đúng quy định pháp luật.

Vai trò của nền tảng chia sẻ và điều phối dữ liệu

• Tăng tính liên thông giữa các hệ thống dữ liệu công: Giảm tình trạng phân mảnh dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương. Tạo điều kiện cho các cơ quan sử dụng dữ liệu đã có thay vì thu thập lại.
• Bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu khi kết nối: Việc chia sẻ thông qua nền tảng điều phối giúp kiểm soát luồng dữ liệu, áp dụng đồng thời các tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo mật.
• Tạo điều kiện cho việc hình thành cổng dữ liệu quốc gia thống nhất: Là cơ sở hạ tầng quan trọng để vận hành Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia theo Điều 33 và 34 của Luật.
• Khuyến khích sự tham gia của khối tư nhân: Luật cho phép tổ chức, cá nhân kết nối, cung cấp, khai thác dữ liệu thông qua các nền tảng kỹ thuật, miễn là tuân thủ các quy định bảo mật và sự chấp thuận của chủ sở hữu dữ liệu.