Ngày 21/5/2025, Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Quyết định số 1703/QĐ-BYT ban hành Kế hoạch triển khai Tháng cao điểm đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực y tế.

Mục tiêu chính là siết chặt quản lý các sản phẩm y tế có nguy cơ bị làm giả, kinh doanh trái phép hoặc vi phạm quy định quảng cáo và lưu hành.

Thời gian triển khai

Theo nội dung Quyết định số 1703/QĐ-BYT, Tháng cao điểm sẽ diễn ra trong vòng 1 tháng: từ ngày 15/5 đến hết ngày 15/6/2025. Các hoạt động sẽ được triển khai đồng loạt trên toàn quốc từ trung ương đến địa phương.

Mục tiêu của Kế hoạch

Kế hoạch đặt trọng tâm vào việc phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh hàng giả trong lĩnh vực y tế. Đồng thời, Bộ Y tế cũng đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành giữa các cơ quan chức năng như quản lý thị trường, công an, hải quan và y tế địa phương. Qua đó, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong cộng đồng doanh nghiệp.

Phạm vi kiểm tra và nhóm hàng trọng điểm

Hoạt động kiểm tra sẽ tập trung vào các nhóm sản phẩm dễ bị vi phạm, bao gồm: thuốc, nguyên liệu làm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và trang thiết bị y tế. Các đoàn kiểm tra sẽ tiến hành rà soát điều kiện sản xuất, lưu hành, quảng cáo, ghi nhãn, nguồn gốc, xuất xứ và việc tuân thủ quy định pháp luật của các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh trong lĩnh vực này.

Ngoài ra, nội dung kiểm tra cũng mở rộng đến hoạt động bán hàng trực tuyến và kinh doanh qua nền tảng mạng xã hội nhằm ngăn chặn tình trạng quảng cáo sai sự thật, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc đang có xu hướng gia tăng.

Triển khai

Theo Kế hoạch ban hành kèm theo Quyết định số 1703/QĐ-BYT, Bộ Y tế phân công trách nhiệm tổ chức các đoàn kiểm tra chuyên ngành tại từng lĩnh vực cụ thể. Theo đó:

• Cục Quản lý Dược thành lập 05 tổ kiểm tra để thực hiện việc kiểm tra hoạt động sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và bán buôn thuốc, nguyên liệu làm thuốc và mỹ phẩm tại các cơ sở liên quan.

• Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền thành lập 02 tổ kiểm tra đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu thuốc cổ truyền, dược liệu, vị thuốc cổ truyền và các cơ sở khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền.

• Cục An toàn thực phẩm thành lập 05 tổ kiểm tra nhằm kiểm soát việc thực hiện quy định pháp luật về an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu và kinh doanh nguyên liệu thực phẩm, sữa, thực phẩm chức năng.

• Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế thành lập 03 tổ kiểm tra tập trung vào các cơ sở sản xuất, xuất nhập khẩu và kinh doanh trang thiết bị y tế.

Thành phần nhân sự tham gia các tổ kiểm tra bao gồm công chức đang công tác tại các Cục nói trên, cùng với công chức từ các đơn vị khác được trưng dụng để phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Ở cấp địa phương, Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để thành lập các đoàn kiểm tra việc sản xuất, buôn bán, kinh doanh dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc cổ truyền và trang thiết bị y tế thuộc phạm vi quản lý trên địa bàn.

Một số văn bản liên quan cần lưu ý

Để hiểu đầy đủ hơn các căn cứ pháp lý điều chỉnh hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực y tế, doanh nghiệp và cơ quan chuyên môn có thể tham khảo thêm một số văn bản sau:

• Luật Dược số 105/2016/QH13;
• Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12;
• Luật Quảng cáo số 16/2012/QH13;
• Luật Sở hữu trí tuệ số 07/VBHN-VPQH;
• Nghị định số 98/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP.

Việc kết hợp tham khảo các văn bản trên sẽ giúp các bên liên quan, đặc biệt là doanh nghiệp trong chuỗi phân phối và kinh doanh sản phẩm y tế, chủ động hơn trong rà soát nội bộ, phòng ngừa rủi ro pháp lý trong và sau đợt cao điểm kiểm tra.