CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VỚI CASELAW VIỆT NAM

Bạn đang xem

Ngân hàng bị Tòa tuýt còi vì không cho xử lý tài sản thế chấp là tài sản luân chuyển trong kinh doanh

Xem nội dung vụ việc tại: http://caselaw.vn/ban-an/j7lUvh3goF

  • Vụ việc, Vụ án: Tranh chấp hợp đồng tín dụng
  • Loại bản án: Giám đốc thẩm
  • Cơ quan xét xử: Hội đồng thẩm phán TANDTC
  • Số hiệu: 13/2015/KDTM-GĐT
  • Ngày tuyên án: 21-05-2015
  • Số hiệu bản án bị Giám đốc thẩm: 227/2011/KDTM-PT
  • Ngày tuyên án bị Giám đốc thẩm: 14/11/2011

Mô tả tóm lược:

Do có nhu cầu cần tiền nhập khẩu xe ô tô về để kinh doanh nên NĐ_Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Hà Minh vay BĐ_Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Minh An - Chi nhánh Thanh Xuân số tiền là 13.285.563.000 đồng và 224.100 USD theo các Hợp đồng tín dụng ngắn hạn. Trong số các tài sản bảo đảm cho các khoản vay, có lô xe đầu kéo 33 chiếc theo Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay trị giá 1.056.000 USD.

Tính đến ngày 15/3/2011, NĐ_Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Hà Minh còn nợ Ngân hàng tổng cộng là 19.932.906.384 đồng và tài sản thế chấp bảo lãnh còn lại cho các hợp đồng tín dụng là 22 xe đầu kéo, 03 sổ tiết kiệm của bà LQ_Thủy trị giá 4.000.000.000 đồng, 02 sổ tiết kiệm của ông LQ_Thanh trị giá hơn 1.400.000.000 đồng.

Ngày 20/4/2009, NĐ_Công ty Hà Minh ký Hợp đồng mua bán với Công ty Phúc Đại Lợi đế bán 22 xe ô tô còn lại. Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn đã phát hành Thư bảo lãnh thanh toán số tiền mua xe của Công ty Phúc Đại Lợi. Căn cứ thư bảo lãnh nêu trên, NĐ_Công ty Hà Minh đề nghị BĐ_Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Minh An - Chi nhánh Thanh Xuân giải chấp số xe ô tô trên để bán cho Công ty Phúc Đại Lợi nhưng BĐ_Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Minh An - Chi nhánh Thanh Xuân không đồng ý đối với thư bảo lãnh này.

Do đó, NĐ_Công ty Hà Minh cho rằng Ngân hàng không chịu thực hiện nghĩa vụ thu nợ, đồng thời gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc quản lý cũng như bán các tài sản thế chấp này nhằm mục đích trả nợ nên NĐ_Công ty Hà Minh khởi kiện yêu cầu Tòa án:

1. Buộc Ngân hàng bồi thường cho NĐ_Công ty Hà Minh số tiền là 1.144.000.000 đồng (là số tiền NĐ_Công ty Hà Minh bị Công ty Phúc Đại Lợi phạt do không thực hiện hợp đồng mua bán xe đầu kéo).

2. Buộc Ngân hàng phải nhận 22 xe đầu kéo là tài sản đảm bảo hiện còn để thay thế cho việc thực hiện các nghĩa vụ của NĐ_Công ty Hà Minh đối với Ngân hàng.

3. Công nhận việc chấm dứt việc thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay của NĐ_Công ty Hà Minh tại Ngân hàng từ ngày 15/6/2009 vì đây là thời hạn hết hiệu lực của bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Chi nhánh HN. Chấm dứt việc bảo lãnh của bà LQ_Thủy, ông LQ_Thanh tại Ngân hàng vì Ngân hàng nhận xe thay thế.

Phán quyết của Tòa giám đốc thẩm về việc bán 22 xe đầu kéo:  Ngân hàng có lỗi trong việc xử lý tài sản thế chấp

Tòa lập luận:

Đối với tài sản thế chấp là 22 xe đầu kéo còn lại, đây là hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất kinh doanh. The quy định và hợp đồng:

  • Theo quy định tại khoản 3 Điều 349 Bộ luật dân sự năm 2005 thì bên thế chấp tài sản có quyền được bán, thay thế tài sản thế chấp, nếu tài sản đó là hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh... số tiền thu được... trở thành tài sản thế chấp cho số tài sản đã bán và theo quy định tại khoản 4 Điều 349 Bộ luật dân sự năm 2005 thì bên thế chấp tài sản được bán... tài sản thế chấp không phải là hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản xuất kinh doanh nếu được bên nhận thế chấp đồng ý.
  • Theo thỏa thuận của các bên tại điểm d khoản 4.1 Điều 4 Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay số 01/06-08 ngày 13/6/2008 thì bên thế chấp (Bên B) có quyền “Bán... tài sản nếu được sự chấp thuận bằng văn bản của bên nhận thế chấp (Bên A)”.
  • Theo quy định tại các khoản 6.2, 6.3, 6.4 Điều 6 Hợp đồng thế chấp thì Bên A được trực tiếp nhận các khoản tiền... từ bên thứ ba trong trường hợp bên thứ ba có nghĩa vụ trả tiền... cho bên B (khoản 6.2 Hợp đồng thế chấp); được nhận chính tài sản bảo đảm để thay thế nghĩa vụ trả nợ; ... có toàn quyền lựa chọn một trong các hình thức xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ...

NĐ_Công ty Hà Minh đã có nhiều văn bản đề nghị Ngân hàng tiến hành các biện pháp xử lý tài sản thế chấp để thanh toán nợ cho Ngân hàng như: Đối với số xe ô tô đầu kéo (22 xe) là tài sản luân chuyển trong quá trình sản xuất kinh doanh thì NĐ_Công ty Hà Minh đã liên tục yêu cầu Ngân hàng phối hơp bán để thanh toán nợ. NĐ_Công ty Hà Minh có xuất trình Thư bảo lãnh thanh toán để bảo đảm việc thanh toán của Công ty TNHH Phúc Đại Lợi (bên mua) cho NĐ_Công ty Hà Minh (bên bán) khi bán lô xe ô tô đầu kéo nói trên.

Tuy nhiên, Ngân hàng cho rằng đây là hành vi bán xe không đúng giá của NĐ_Công ty Hà Minh; không đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ của hai bên và đồng thời người thụ hưởng là NĐ_Công ty Hà Minh chứ không phải Ngân hàng nên đã không đồng ý cho bán lô xe ô tô trên, do đó, dẫn đến việc NĐ_Công ty Hà Minh không thể xử lý 22 chiếc xe là tài sản luân chuyển trong quá trình sản xuất kinh doanh để thanh toán nợ cho Ngân hàng được. Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm chưa làm rõ những lý do mà Ngân hàng nêu, như “bán xe không đúng giá” là như thế nào? Giá đúng là bao nhiêu? Người thụ hưởng là NĐ_Công ty Hà Minh nhưng Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn cam kết trả tiền vào số tài khoản duy nhất của NĐ_Công ty Hà Minh mở tại Ngân hàng thì thực chất ai là người được hưởng số tiền thanh toán này... Như vậy thì có đảm bảo khả năng thu hồi nợ của Ngân hàng hay không mà đã chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng là chưa đủ căn cứ.

 Khi phát sinh tranh chấp thì ông LQ_Thanh, bà LQ_Thủy tiếp tục đề nghị Ngân hàng phối hợp với mình trong việc xử lý tài sản bảo đảm (là cùng đến Ngân hàng nơi ông LQ_Thanh, bà LQ_Thủy đang gửi tiền tiết kiệm tất toán, để xử lý). Tại hồ sơ vụ án có các tài liệu thể hiện NĐ_Công ty Hà Minh và người bảo lãnh có nhiều văn bản đề nghị Ngân hàng cho tiến hành các giải pháp xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ nhưng Ngân hàng không thực hiện các biện pháp nghiệp vụ tài chính ngân hàng để thu hồi nợ khi mà những người có nghĩa vụ thanh toán đã yêu cầu thanh toán. Đây là lỗi của Ngân hàng.